Ambitie WaterInnovator 2020: Het jaar voor waterinnovaties in de glastuinbouw! 

Water verplaatst zich continu via een groot en divers netwerk in de kas en transporteert nutriënten, microbiologie en andere stoffen. De reis van het water in de kas begint bij regen dat zoveel mogelijk naar het opslagbassin vloeit. Vervolgens worden er meststoffenbiostimulanten en gewasbeschermingsmiddelen toegevoegd die de groei van het gewas stimuleren en beschermenOok wordt er water gebruikt om de waterfilters en de kassen schoon te houdenWater wordt zoveel mogelijk hergebruikt, maar helaas zijn er ook lekkages waar zo’n 3% van het water naar de ondergrond verloren gaat met daarin kostbare nutriënten zoals fosfaten die daardoor van het bedrijf afstromen. Het verlies aan water is niet alleen een lokale uitdaging. Regionaal is er 300 miljoen kuub zoetwater die we vanuit het westen van Nederland over de dijk pompen om naar zee te gaan, terwijl de glastuinbouw juist goed zoetwater vraagt Samenvattend, het realiseren van een gesloten watersysteem met kwalitatief goed water voor de groei van gewassen is een complexe uitdaging.   

Water is HET onderwerp waarbij de uitdagingen waarvoor we staan alleen gezamenlijk opgelost kunnen worden. Waarin alle publieke en private partners een rol spelen. Waar iedere ondernemer, producent, toeleverancier of publiek orgaan een rol en verantwoordelijkheid heeft. Vanuit het WaterInnovator programma nemen wij die rol op ons om voor de sector concrete oplossingen te realiseren die overal in de glastuinbouw toegepast kunnen worden.  

Graag deel ik de ambitie van de WaterInnovator in 2020. 

Op naar circulariteit! 

Vanuit de wetgeving wordt gestuurd om in 2027 een circulaire glastuinbouw te hebben met een nagenoeg nul-emissie. Waarin er niks meer wordt geloosd of onbewust wegstroomt. Een van de uitdagingen hierin is dat de ‘nagenoeg’ nog niet gedefinieerd is. Is dit minder dan 20 mg/l aan bepaalde nutriënten? Is dit volledig nul? Zijn er uitzonderingen (want bij een grondgebonden teelt is het heel lastig om te voorkomen dat water onder de kas uitlekt)? Het gevolg dat deze definitie nog niet is vastgelegd zorgt voor vertraging in het innovatieproces. Want waaraan moeten de nieuwe technieken voldoen die het watersysteem in de kas circulair maakt? En in welke techniek dien je als ondernemer te investeren om klaar te zijn voor de situatie in 2027?  

Die antwoorden zoeken we in 2020. Vanuit de publieke partners wordt hard gewerkt om de nul-emissie goed te definiëren. De WaterInnovator realiseert op dit moment – ondanks de open eindjes – diverse samenwerkingen om innovatieve denkrichtingen te realiseren en de potentie te testen in de praktijk.  We geloven niet dat 1 enkele oplossing in staat is om een volledig circulair systeem te verwezenlijken, en daarom is het zo belangrijk om nu al elke oplossingsrichting in de praktijk te testen en combinaties te maken.  Het is tijd voor actie.  

Vanuit de WaterInnovator bieden wij alle publieke en private partners de kans om gezamenlijk nieuwe innovaties te testen en te demonstreren. Wat wij wel verwachten is dat de opgedane kennis publiekelijk gedeeld kan worden, zodat de gehele sector vooruit kan. Hierdoor kunnen we als glastuinbouw een leidende rol nemen in de wereld waarbij we verder gaan dan wat er wordt verwacht van de sector.

 

Going above and beyond 

Voor de circulaire kas in 2027 wordt er puur naar stikstof en fosfor in het water gekeken. Twee nutriënten die als indicator dienen voor de algehele kwaliteit van het water. Ze zijn relatief makkelijk te meten. Het nadeel van deze focus is dat het niet de totale oplossing is, het lost slechts een deelprobleem op: sommige nutriënten zoals natrium hoopt zich op in de kas en moet daarom selectief verwijderd worden. In deze verwijdering gaat er helaas ook stikstof mee dat juist goed in de kas gebruikt kan worden. Omdat stikstof een indicator is van de waterkwaliteit kan een techniek ontworpen worden om specifiek stikstof uit het water te filteren. Helaas blijven de andere nutriënten in het water zitten dat naar het riool of het oppervlaktewater gaat. Dat mag niet de bedoeling zijn.  

Om die reden stimuleren we bij de WaterInnovator in 2020 projecten die een stap verder gaan, die ‘above and beyond’ gaan. Bijvoorbeeld projecten die naast stikstof ook andere nutriënten terugwinnen en ongewenste stoffen die ophopen bij circulariteit uit de stroom te filteren. Denk bijvoorbeeld aan borium & zink. Stoffen waar nog nauwelijks wetgeving voor is, maar welke een rol spelen bij de waterkwaliteit. Het traject om een stikstof-specifieke zuivering te maken sluiten we niet uit, zolang dat maar een eerste stap is in de richting om alle elementen terug te winnen uit het water.  

Een circulair watersysteem is noodzakelijk, maar daarin moeten belangrijke keuzes gemaakt worden. Een van de huidige dialogen gaat over de keuzes die een teler moet maken om een gezond gewas te ontwikkelen en ziektes en plagen te voorkomen.  

Steriel water in de leiding, gezond water bij de plant 

Het afgelopen jaar is er een groeiend dialoog geweest of we moeten streven naar een steriel watersysteem, of juist naar een biologisch systeem waar er alleen ‘goede’ microbiologie zoals o.a. bacteriën en schimmels zijn.  Het waterevent bij de WUR Glastuinbouw in Bleiswijk gaf aan dat het gaat om de waterkwaliteit goed te houden: houd het irrigatiesysteem schoon, en zorg voor een gezond wortelmilieu.    

In 2020 gaat de WaterInnovator producten aanjagen die de groei van biofilm in de leidingen voorkomt of onderdrukt zonder negatieve effecten op het wortelmilieu.   

Waterkwaliteit is niet alleen een uitdaging in de wortelzone maar dient in het gehele watersysteem onder controle te zijn. Door met sensoren te werken krijg je meer inzicht in de actuele kwaliteit in het gehele watersysteem. 

 

Real-time sensoren voor waterkwaliteit 

Het real-time meten van de waterkwaliteit leidt tot meer inzicht en een efficiënter management van het watersysteem. Aan het irrigatiewater dat naar de kas gaat worden nutriënten toegevoegd, maar de samenstelling van de bemesting heeft te maken met welke nutriënten er via de drain terug uit te tuin komen. Het analyseren van watermonsters kost enige tijd, terwijl er juist een behoefte is om de actuele waterkwaliteit te weten waardoor er direct aanpassingen gemaakt worden aan het bemestingsschema.  

Gelukkig zijn er nu initiatieven die onderzoek doen naar de mogelijkheden om wel sneller inzichten te krijgen van de waterkwaliteit op het bedrijf.  Vanuit de WaterInnovator bieden we iedereen met real-time sensoren voor water in de glastuinbouw de mogelijkheid om te testen in praktijk en hulp bij de marktimplementatie. Ook gaat de WaterInnovator zelfstandig onderzoeken uitvoeren voor nieuwe manieren om waterkwaliteit real-time te meten.  

Bewust omgaan met waterkwaliteit is niet alleen een uitdaging in Nederland. Ook internationaal liggen er grote uitdagingen. Een grote complexiteit zit in de verschillende aansluitingssystemen (en gebruikerswensen) die er globaal zijn. De WaterInnovator ziet de oplossingsrichting door de introductie van eenvoudige modulaire watersystemen. Waarbij de glastuinbouw internationaal instaat is om een grote stap te maken op waterefficiëntie.  

Eenvoudig en modulair 

Watersystemen in iedere kas zien er anders uit. Een kleine uitbreiding in de kas, of andere teelt bepaald al snel dat er wijzigingen nodig zijn in het watersysteem. Dit maakt het complex waardoor het overzicht verdwijnt en de kosten voor onderhoud groeien. De oplossing zien we in het ontwikkelen van modulaire systemen waardoor de eenvoud toeneemt. Systemen die gemakkelijk uit te breiden zijn en simpel in vervanging en onderhoud.  

Voor de WaterInnovator gaan we in 2020 waterrecepten vormen. Het inzichtelijk maken van de waterstromen in een kas met een specifieke teelt en hoe dit systeem – idealiter – eruitziet. Welke componenten dienen minimaal aanwezig te zijn voor een optimale waterkwaliteit en beschikbaarheid? En zijn deze componenten eenvoudiger en modulair te maken zodat deze niet in Nederland, maar over de gehele wereld inzetbaar zijn.   

 

Kortom 

In 2020 gaat de WaterInnovator van start. Wij bieden Iedere ondernemer, student & creatieveling de mogelijkheid om zijn of haar product (ideeën) te realiseren. Door:  

(1) specialistische kennis;   

(2) doorontwikkeling van idee, naar prototype, naar product; 

(3) ruimte om te testen voor productoptimalisatie; 

(4) demonstratieruimte voor het product. 

(5) een podium binnen het waterinnovatienetwerk in de bedekte teelten.